રાજકીય: રાજકારણમાં વૈચારિક મતભેદો હોવા છતાં પરસ્પર આદર, શિષ્ટાચાર અને માનવતાના સુંદર ઉદાહરણો ભારતીય ઇતિહાસમાં જોવા મળે છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયી અને તત્કાલીન કોંગ્રેસી નેતાઓ વચ્ચેના આવા જ કેટલાક પ્રસંગો ભારતીય રાજનીતિની ગરિમા અને સંસ્કારોને દર્શાવે છે.
1972 માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા શિમલા કરાર વખતે અટલ બિહારી વાજપેયી વિપક્ષના મુખ્ય નેતાઓમાંના એક હતા. તત્કાલીન વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીએ આ મહત્વપૂર્ણ કરાર સમયે વાજપેયીજીને પણ આમંત્રિત કર્યા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાનનો એક પ્રસંગ રાજકીય શિષ્ટાચારનું ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે, જ્યારે ચર્ચા દરમિયાન અચાનક વરસાદ શરૂ થતાં ઇન્દિરા ગાંધીએ સન્માનપૂર્વક છત્રી અટલજી તરફ રાખી હતી. આ કિસ્સો દર્શાવે છે કે વૈચારિક વિરોધ છતાં વ્યક્તિગત આદર અક્ષુણ્ણ રહ્યો હતો.
1988 માં જ્યારે અટલ બિહારી વાજપેયી કિડનીની ગંભીર બીમારીથી પીડાતા હતા, ત્યારે ભારતમાં તેની યોગ્ય સારવાર ઉપલબ્ધ નહોતી. તત્કાલીન વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીને આ વાતની જાણ થતાં તેમણે વાજપેયીજીને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ખાતે જતા ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળમાં સામેલ કર્યા હતા, જેથી તેઓ અમેરિકા જઈને સરકારી ખર્ચે પોતાની સારવાર કરાવી શકે. આ મદદ માટે અટલજીએ પાછળથી જાહેર મંચ પરથી રાજીવ ગાંધીનો આભાર માન્યો હતો.
આવા ઐતિહાસિક કિસ્સાઓ એ વાતની યાદ અપાવે છે કે ભારતીય રાજનીતિમાં પદ અને પક્ષ કરતાં સંસ્કાર, ચરિત્ર અને માનવતાનું મૂલ્ય સદા ઊંચું રહ્યું છે. વિપક્ષ અને સત્તાપક્ષ વચ્ચેનો આ સંબંધ ભારતીય લોકશાહીની પરિપક્વતા અને સોનેરી ઇતિહાસનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું છે. આમ હું અનંત પટેલ.. કોંગ્રેસ સત્તામાં ના હોવા છતાંય કરોડોના દિલોમાં જીવિત છે એમ હું દિલથી કહી શકું છું.
