દક્ષિણ ગુજરાત: ભરૂચ જિલ્લાના ઝગડિયા તાલુકાના અવિધા ગામના જાગૃત આદિવાસી નેતા ડો. ભાવિનકુમાર શાંતિલાલ વસાવાએ આદિવાસીઓના જમીન હક્કો અને પાંચમી અનુસૂચિના સંવૈધાનિક અધિકારોના રક્ષણ માટે મજબૂત લડત આપી છે. તેમની રજૂઆત પર રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જનજાતિ આયોગ (NCST), નવી દિલ્હીએ ગુજરાત સરકાર અને ગુજરાત ખનિજ વિકાસ નિગમ (GMDC)ની લિગ્નાઈટ માઇનિંગ પરિયોજનાઓ માટે કરવામાં આવેલા ગેરકાયદેસર ભૂમિ અધિગ્રહણના મામલે કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.
આયોગે ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 338K (338A) હેઠળ મળેલી શક્તિઓનો ઉપયોગ કરીને ભરૂચ જિલ્લા કલેક્ટર અને દંડાધિકારીને કડક નોટિસ પાઠવી છે. નોટિસમાં આ સમગ્ર મામલાની વિગતવાર તપાસ કરવા અને 15 દિવસની અંદર કાર્યવાહીનો અહેવાલ રજૂ કરવા આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
નોટિસના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
• આદિવાસી વિસ્તારોમાં ગેરકાયદેસર ભૂમિ અધિગ્રહણ અંગે વિગતવાર તપાસ.
• 15 દિવસમાં વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કરવાનું અલ્ટીમેટમ.
• જો સમયસર જવાબ નહીં આપવામાં આવે તો સિવિલ કોર્ટની સત્તા હેઠળ કલેક્ટરને સમન્સ જાહેર કરી રૂબરૂ હાજર રાખવાની ચેતવણી.
ડો. ભાવિનકુમાર વસાવાએ કહ્યું કે “અમારો જલ, જંગલ, જમીન અમારો અધિકાર છે.” આદિવાસી સમાજના સંવૈધાનિક હક્કોના રક્ષણ માટે તેમની આ લડતને સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાય તરફથી વ્યાપક સમર્થન મળી રહ્યું છે.
આ કાર્યવાહી આદિવાસી વિસ્તારોમાં વિકાસના નામે થતા અન્યાય અને અવૈધ અધિગ્રહણ સામે મજબૂત સંકેત છે. રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જનજાતિ આયોગની આ સક્રિયતા અન્ય વિસ્તારોમાં પણ આદિવાસી હક્કોના રક્ષણ માટે માર્ગદર્શક બની શકે તેમ છે. આ ઘટના એક વ્યક્તિના સંકલ્પ અને કાનૂની લડતથી તંત્રને જવાબદાર બનાવી શકાય છે તેનું જીવંત ઉદાહરણ બની રહી છે.
