વલસાડ: દક્ષિણ ગુજરાતના આદિવાસી વિસ્તારોમાં લગ્ન પ્રસંગોમાં દારૂ અને બેન્ડ પાર્ટીનો વધતો રિવાજ યુવાન પેઢી માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ સર્જી રહ્યો છે. પરંપરાગત રીતે-રિવાજો અને સાદગી માટે જાણીતા આદિવાસી સમાજમાં છેલ્લા 5-7 વર્ષમાં આ ટ્રેન્ડે ઝડપથી વેગ પકડ્યો છે.
શું કહે છે વાસ્તવિકતા?
વલસાડ, તાપી, ડાંગ અને સુરતના આદિવાસી પ્રભુત્વવાળા તાલુકાઓમાં હવે લગ્નના કાર્યક્રમમાં બેન્ડ પાર્ટી વગરનો પ્રસંગ અધૂરો ગણાય છે. યુવાનો ખાસ કરીને DJ, લાઈટ-સાઉન્ડ અને બેન્ડની માંગ કરે છે. સાથે જ દારૂનું સેવન પણ વ્યાપક બન્યું છે. સ્થાનિક વડીલોના કહેવા મુજબ, “પહેલાં લગ્નમાં મહેમાનોને ચા-નાસ્તો અને ભોજન જ મળતું, આજે દારની બોટલ અને બેન્ડ વગર લગ્ન અધૂરા રહી જાય છે.”
આર્થિક અને સામાજિક અસર જાણીએ
• આર્થિક બોજ: સામાન્ય આદિવાસી પરિવાર માટે લગ્નમાં ૫-૧૦ લાખનો ખર્ચ સામાન્ય બની ગયો છે, જેમાં મોટો હિસ્સો બેન્ડ, લાઈટ અને દારૂ પર જાય છે.
• સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષા: અત્યધિક દારૂના સેવનને કારણે ઝઘડા, અકસ્માત અને મહિલાઓની અસુરક્ષાના કિસ્સાઓ વધ્યા છે.
• સાંસ્કૃતિક અસર: પરંપરાગત આદિવાસી ગીત-સંગીત અને નૃત્યનું સ્થાન હવે આધુનિક બોલીવુડ અને ગુજરાતી રિમિક્સ લઈ રહ્યા છે.
“આ અંધાધૂંધી અમારી આવતી પેઢીને બરબાદ કરી રહી છે.. સરકાર અને સમાજની જવાબદારી: આદિવાસી વિસ્તારોમાં આલ્કોહોલના વેચાણ પર કડક નિયંત્રણ અને લગ્ન પ્રસંગોમાં અમર્યાદિત ખર્ચ પર રોક લગાવવા માટે સ્થાનિક વહીવટી તંત્રને અપીલ કરવામાં આવી રહી છે. સાથે જ સમાજના વડીલો અને યુવાનો વચ્ચે સંવાદ વધારવાની જરૂર છે. આ વલણ આદિવાસી સમાજની સાંસ્કૃતિક ઓળખને જોખમમાં મૂકી રહ્યું છે અને તેને સમયસર રોકવું જરૂરી છે, નહીંતર આવતી પેઢી માટે તે વધુ મોંઘું પડી શકે છે.
