ગુજરાત: આદિવાસી અગ્રણી અને નર્મદા જિલ્લાના ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવાને રાજપીપળા સેશન્સ કોર્ટે 2023ના એક ફોજદારી કેસમાં સાત વર્ષની સજા સંભળાવી છે. આ સજાથી તેમનું ધારાસભ્ય પદ જોખમમાં મુકાઈ ગયું છે. લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમની કલમ-13 અનુસાર સજા પ્રાપ્ત વ્યક્તિને પદ પર રહેવાનો અધિકાર રહેતો નથી.
છેલ્લા પાંચ વર્ષથી આદિવાસી હક્ક અને વિકાસના મુદ્દે અવાજ ઉઠાવતા ચૈતર વસાવા ગુજરાતના પૂર્વ પટ્ટાના આદિવાસી વિસ્તારમાં નોંધપાત્ર લોકપ્રિયતા મેળવી ચૂક્યા છે. ખાસ કરીને ડેડીયાપાડા વિસ્તારમાંથી શરૂ થયેલી તેમની ચૈતરસવારીએ આદિવાસી સમાજને મુખ્ય પ્રવાહ સાથે જોડવાની સાથે તેમના હક્કો માટે સંઘર્ષ કર્યો છે. છેલ્લી સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં નર્મદા અને આંશિક છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં તેમના સમર્થકો અને પ્રભાવ યથાવત્ જોવા મળ્યો હતો.
હાઈકોર્ટમાં આશા, પરંતુ સમયની કસોટી
કાનૂની જોગવાઈ મુજબ ચૈતર વસાવા હવે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરી શકશે. હાઈકોર્ટ સજા ઉપર સ્ટે (રોક) મૂકીને મનાઈ હુકમ આપી શકે છે. જો આવો આદેશ મળે તો તેમનું ધારાસભ્ય પદ બહાલ રહેશે અને તેઓ પોતાનું કાર્યકાળ ચાલુ રાખી શકશે. પરંતુ જો અપીલમાં વિલંબ થાય અને બેઠક ખાલી જાહેર થાય તો ચૂંટણી પંચ પેટાચૂંટણીની તૈયારીમાં જતું રહેશે.
પારિવારિક રાજનીતિ અને સંવેદનાની રમત
રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા છે કે જો પેટાચૂંટણી થાય તો આમ આદમી પાર્ટી તરફથી ચૈતર વસાવાના પરિવારમાંથી કોઈને મેદાનમાં ઉતારવામાં આવી શકે છે. તેમની એક પત્ની શકુંતલાબેનને પણ સજા પ્રાપ્ત થઈ છે, જેથી તેઓ ચૂંટણી નહીં લડી શકે. પરંતુ તેમની બીજી પત્નીને ઉમેદવાર બનાવવાની શક્યતા વધુ માનવામાં આવે છે. આદિવાસી વિસ્તારમાં સંવેદનાની રાજનીતિ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે અને પરિવારના સમર્થનમાં મતોનું ધ્રુવીકરણ થવાની સંભાવના છે.
ભાજપ તરફથી આ વિસ્તારમાં ચૈતર વસાવાને લાંબા ગાળાના ચેલેન્જ તરીકે જોવામાં આવે છે. તેમ છતાં અત્યાર સુધી તેમના રાજકીય પ્રભાવને પૂરેપૂરો રોકી શકાયો નથી. હવે આ કેસ અને સજાના પરિણામે આદિવાસી રાજનીતિમાં નવો વળાંક આવવાની શક્યતા છે. આદિવાસી સમાજ અને રાજકીય પક્ષો હાલમાં હાઈકોર્ટના આગામી નિર્ણય તરફ આતુરતાથી જોઈ રહ્યા છે. ચૈતર વસાવાની રાજકીય સફર અહીં સમાપ્ત થાય છે કે વધુ મજબૂત બનીને પરત આવે છે, તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે.
