ઝારખંડ/રાંચી: દલિત આદિવાસી દુનિયા મેગેઝીનના સંપાદક-પ્રકાશક તથા પ્રખ્યાત સામાજિક-રાજકીય કાર્યકર્તા મુક્તિ પ્રકાશ તિર્કીનું આજે સવારે 6:00 વાગ્યે દુઃખદ રીતે અવસાન થયું છે. આદિવાસી સમાજના હક અને વિકાસ માટે જીવનભર સમર્પિત રહેલા તિર્કીના અવસાનથી આદિવાસી વર્ગમાં ભારે શોકની વાતાવરણ છે. તેમનું નિધન આદિવાસી આંદોલન માટે અપૂરણીય નુકસાન માનવામાં આવી રહ્યું છે.
મુક્તિ પ્રકાશ તિર્કી આદિવાસી સમાજના અથાગ યોદ્ધા તરીકે ઓળખાતા. જીવનના છેલ્લા ક્ષણ સુધી તેઓ આદિવાસીઓના અધિકારો, હક અને વિકાસ માટે અખૂટ સમર્પણ સાથે કાર્યરત રહ્યા. ‘દલિત આદિવાસી દુનિયા’ જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રકાશન દ્વારા તેઓએ આદિવાસી સમુદાયની અવાજને વિશ્વભરમાં પહોંચાડ્યો. તેમની કાર્યશીલતા આદિવાસી પરિવાર, જયસ (જનજાતિય યુવા સંગઠન), ગોંડવાણા અને ઝારખંડ આધારિત અનેક સંગઠનોમાં જોવા મળી, જ્યાં તેઓએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી.
તિર્કીએ આદિવાસી ધર્મ કોડની માંગ માટે અનેક આંદોલનોનું નેતૃત્વ કર્યું, જે આદિવાસી સમુદાયની સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક ઓળખને મજબૂત કરવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આસામ અને પશ્ચિમ બંગાળના ચા બાગાયતોમાં કાર્યરત આદિવાસી શ્રમિકોના અધિકારો માટે તેઓએ લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ કર્યો. તેમજ, આદિવાસી લેખકો, સાહિત્યકારો, યુવાનો અને આંદોલનકારોને પ્રોત્સાહન આપીને તેઓએ નવી પેઢીને જાગૃત કરી. તેમનું આ યોગદાન આદિવાસી સમાજ માટે અવિસ્મરણીય બની રહેશે.
ઝારખંડ અને ગુજરાત સહિત દેશભરના આદિવાસી સંગઠનોએ તિર્કીના અવસાન પર શોક વ્યક્ત કર્યો છે. જયસના એક અધિકારીએ જણાવ્યું, “મુક્તિ જીનું જીવન આદિવાસી વિકાસનું પ્રતીક હતું. તેમના વિના આંદોલન અલગ પડશે, પરંતુ તેમની વારસો આગળ વધારીશું.
